Kỷ luật tự giác: Trật tự trong nụ cười. P2

Dạy con kiểu Nhật - Phương pháp Mầm non SPM Nhật Bản - Kỷ luật tự giác.

Trong bài trước, ShoPro – Dạy con kiểu Nhật đã trình bày 2 phương pháp đầu tiên để giáo dục trẻ Kỷ luật tự giác, đó là:

  1. Người lớn phải hiểu rõ hành vi, nhu cầu của trẻ.
  2. Hãy cho trẻ biết, chúng ta cần gì ở trẻ.

Sau khi “hai bên” đã có thể hiểu được nhu cầu của nhau, vậy tiếp theo các Mẹ cần làm gì để nuôi dưỡng tính kỷ luật tự giác cho trẻ?

4. Cùng lập ra quy định.

Khi hai bên đã “thấu hiểu” được nhau, thì hãy cùng nhau lập ra quy định chung và thực hiện, đảm bảo kỷ luật được thực thi một cách điều đặn.

Ví dụ, khi hiểu được rằng, sau 5h chiều đi tắm trời sẽ lạnh, sẽ không tốt cho cơ thể hoặc sau 5h bố sẽ về, nên cần tắm sớm để mẹ kịp chuẩn bị cơm tối; mẹ và trẻ cùng nhau đặt ra quy định và thống nhất rằng, trẻ sẽ được chơi nhưng chỉ chơi đến khi kim chỉ 5h thì sẽ phải đi tắm.

Điều quan trọng ở đây, là hãy cùng trẻ lập ra quy định. Có lẽ khái niệm Quản lý theo kiểu dân chủ còn khá xa lạ với nhiều phụ huynh Việt Nam. Rất ít bố mẹ có phong cách hỏi ý kiến con hoặc cùng con đưa ra những quyết định cho gia đình. Con cái luôn là “Trẻ con biết gì!?”, hoặc thậm chí không hề có mặt trong các cuộc họp gia đình.

Cùng trẻ lập ra quy định, trẻ sẽ hiểu rõ quy định đó được đặt ra dựa trên lý do gì, yêu cầu gì, tại sao phải làm vậy, và làm như thế nào. Trẻ hiểu và thấy mình được tôn trọng, biết được vai trò và trách nhiệm, tạo tiền đề cho Kỷ luật tự giác.

Về việc lập quy định cùng trẻ, với trẻ 4-5 tuổi, đã hình thành được mong muốn và nhận thức rõ ràng, phụ huynh có thể hỏi con về những việc liên quan đến bản thân trẻ như khi nào cần dậy, các việc được phân công như thế nào, thời gian và tần suất chơi ngoài trời, thời gian xem tivi…để từ đó cùng đưa ra quy định và thoã thuận với trẻ.

Với những trẻ quá nhỏ, dưới 3 tuổi, việc có thể tham gia đưa ra quy định sẽ rất khó, trong trường hợp đó, ba mẹ sẽ dựa trên sở thích, năng lực của trẻ để đưa ra quy định. Ví dụ, trẻ thích vui chơi ngoài trời, hãy đưa ra rõ ràng lựa chọn cho trẻ “con muốn chơi ngoài trời thêm thì chút mình coi TV ít đi nhé?”, “con muốn ăn trước rồi xem tivi hay xem tivi xong rồi ăn?”; tuỳ vào lựa chọn của trẻ mà đưa ra quy định phù hợp.

5. Công nhận và khuyến khích hành vi đúng đắn của trẻ.

Đừng ngại khen trẻ khi trẻ có những hành vi đúng đắn. Phụ huynh Việt Nam thường rất ít khen và công nhận trẻ, họ xem những hành vi “nghe lời” của trẻ là việc đương.

Tuy nhiên, việc công nhận những nỗ lực của trẻ sẽ khiến trẻ vui hơn, trẻ hiểu được rằng mình có ích, mình có vai trò cụ thể, có thể hoàn thành được những trách nhiệm được giao như người lớn. Điều này sẽ nuôi dưỡng được tính chủ thể cho trẻ, giúp trẻ hăng say, chủ động và tự giác thực hiện quy định một cách vui vẻ.

Ví dụ, khi trẻ thực hiện đúng theo quy định, Mẹ có thể khen trẻ “Chà, con giỏi quá, đúng 5 giờ đã cất đồ chơi đi tắm rồi nè, Mẹ rất vui…”.

Bên cạnh đó, Phụ huynh có thể khuyến khích hành vi tốt của trẻ, có thể bằng những lời nói như “Con là đứa trẻ ngoan và hiểu chuyện, mẹ tin con sẽ giúp mẹ dọn dẹp đồ chơi sau khi chơi!”, hoặc có thể khuyến khích trẻ bằng hệ thống thưởng đã được thỏa thuận với trẻ.

6. Phản chiếu hình ảnh của chính phụ huynh.

Theo Giáo sư Nobuko Uchida – Giám sát SPM, nhiều cha mẹ Nhật đã thực hành việc dạy con cái mình “Shitsuke” bằng cách cho trẻ cùng làm phần lớn hoạt động thường ngày với mình như lau dọn nhà cửa, chuẩn bị bữa ăn. Trong lúc làm sẽ kết hợp với trò chuyện thân mật, cởi mở. Trẻ em Nhật sẽ học được cách cư xử trong những tình huống khác nhau thông qua việc bắt chước cách hành xử từ cha mẹ hơn là thông qua những giáo huấn, nhắc nhở nếu lỡ làm sai.

Do đó, có thể nói, trẻ chính là hình ảnh phản chiếu của phụ huynh. Để trẻ rèn luyện tính kỷ luật tự giác, chính các phụ huynh phải là người làm gương cho trẻ.

Nếu đã đặt ra quy định chung, trong mọi tình huống, phụ huynh cũng kiên định, không phá vỡ quy định đó. Nếu trong trường hợp cần làm khác quy định đã thống nhất, hãy giải thích rõ ràng lý do và cùng trẻ đồng ý thông qua. Ví dụ, ngày thường trẻ chỉ được chơi đến 5 giờ, nhưng hôm nay có khách, mẹ lo tiếp khách, để mặc trẻ tuỳ ý chơi, trẻ sẽ ề à cố kéo dài qua 5 rưỡi, 6 giờ, phụ huynh vẫn không nói gì, điều này sẽ khiến trẻ buông lỏng quy định và không còn xem trọng nó.

Nếu trẻ muốn thức khuya, phụ huynh lại không thể ngủ sớm; vậy đến giờ ngủ, vào phòng, tắt đèn, ngủ cùng trẻ; sau khi trẻ ngủ, phụ huynh hãy ra ngoài và tiếp tục công việc của mình.

Ngay cả với những quy định riêng của mình, phụ huynh cũng nên tuân theo và thực hiện nghiêm túc. Nếu mỗi cuối tuần Bố sẽ tập thể dục để rèn luyện sức khoẻ, thì hãy duy trì điều đó. Trong trường hợp bố không thể duy trì được thói quen này, hãy giải thích và nêu cho trẻ lý do, đừng nghĩ rằng chuyện của mình thì không liên quan đến trẻ nên trẻ không cần phải biết. Trẻ em rất tinh tế, chúng có thể quan sát và nhận ra sự “vi phạm kỷ luật” của chính các phụ huynh đấy.

ShoPro đã cùng các Mẹ đi qua loạt 04 bài về Kỷ luật tự giác, bao gồm:

  • Bài 1. Kỷ luật là gì? Định nghĩa Kỷ luật là gì và trích dẫn 04 quyền lực mà phụ huynh sử dụng để thực thi kỷ luật ở trẻ.

Hy vọng qua loạt bài này có thể giúp các Mẹ hiểu rõ hơn về Kỷ luật tự giác và cách nuôi dưỡng đứa trẻ sự tự giác trong việc thi hành kỷ luật.


Shogakukan-Shueisha Productions (ShoPro) Việt Nam.
Dạy con kiểu Nhật – Phương pháp giáo dục Mầm Non SPM Nhật Bản – The ShoPro Method.

Tham gia Cộng đồng Dạy con kiểu Nhật tại đây.

người nhật giáo dục tính tự lập cho trẻ

Người Nhật nuôi dạy sự tự lập ở trẻ như thế nào? P2

Ở phần 1 - Dạy con kiểu Nhật - Đã trình bày 3 vấn đề đầu tiên về tự lập,…
CONTINUE READING
dạy con kiểu nhât - dạy trẻ tự lập

Người Nhật nuôi dạy sự tự lập ở trẻ như thế nào?

Dạy con kiểu Nhật - Hình ảnh trẻ Nhật, từ khi học mẫu giáo, đã tự có thể chuẩn bị…
CONTINUE READING

Fukuwarai – Trò chơi truyền thống ngày tết ở Nhật Bản

Fukuwarai là trò chơi truyền thống Nhật Bản khiến các trẻ và gia đình vô cùng thích thú. Dạy con…
CONTINUE READING

Giáng Sinh Tại Nhật Bản: Bản Hoà Ca Đông – Tây

Là một đất nước của Thần Đạo (Shinto) và Phật Giáo; Kito Giáo tại Nhật chỉ chiếm khoảng 2% dân…
CONTINUE READING